W internecie można znaleźć wiele historii o samochodach, których silniki nagle zaczynają głośno wyć, z rury wydechowej i spod maski buchają kłęby dymu, a próby zgaszenia silnika kończą się fiaskiem. W taki sposób kierowcy doświadczają awarii, którą potocznie określa się jako rozbiegany diesel. Co to dokładnie znaczy? Co robić, gdy już do niej dojdzie?
Rozbiegany diesel – co to znaczy? Przyczyny w pigułce
Rozbiegany diesel to jedna z najgroźniejszych awarii, która dotyczy wyłącznie jednostek wysokoprężnych. Gdy do komory spalania przedostanie się olej silnikowy, dochodzi do jego samozapłonu. Obroty gwałtownie wzrastają, przekraczając dopuszczalne wartości. Pojawiają się kłęby gęstego dymu, a czasem nawet i ogień.
Co najczęściej doprowadza do spalania oleju silnikowego w dieslu?
– Zużyta turbosprężarka,
– uszkodzenie odmy olejowej,
– nadmiar oleju w silniku.
Przyjrzymy się teraz dokładniej każdej z przyczyn rozbiegania silnika diesla i poznasz kilka wskazówek, dzięki którym możesz uniknąć tej awarii.
Rozbiegany diesel – przyczyny. Szersze omówienie
Silniki wysokoprężne różnią się od tradycyjnych benzyniaków tym, że nie potrzebują iskry do zapłonu. Do tego wystarczy sprężone do odpowiednio wysokiej temperatury powietrze, które wywołuje samoczynny zapłon oleju napędowego, ale i innych, niepożądanych substancji – jak olej silnikowy.
Tylko co sprawia, że pojawia się on w komorze spalania?
Uszkodzenie turbosprężarki
Turbina do działania potrzebuje odpowiedniego smarowania. Uszczelniacze olejowe w wyniku zużycia tracą szczelność i to właśnie przez nie olej silnikowy przedostaje się do kolektora dolotowego, a następnie do komory spalania. Niekontrolowany dopływ dodatkowego paliwa wywołuje gwałtowny wzrost obrotów, znacznie powyżej wartości przewidzianych przez producenta.
Zobacz też: Nieszczelny układ dolotowy – jak go wykryć i co może powodować?
Co najgorsze – zdjęcie nogi z gazu i wyjęcie kluczyka ze stacyjki nie przerwie tego procesu, jedynie odetnie dopływ oleju napędowego. Rozbiegany diesel spala już olej silnikowy i przestanie działać dopiero po zużyciu go i zatarciu lub po zniszczeniu układu korbowego. Może to trwać od kilkudziesięciu sekund do nawet kilku minut.
Awaria układu odmy
Układ odpowietrzania skrzyni korbowej wyrównuje ciśnienie w silniku, kieruje opary paliwa do komory spalania i chroni jednostkę przed rozszczelnieniem. Nieprawidłowe działanie tego układu może doprowadzić do nieszczelności i w najgorszym wypadku do rozbiegania diesla.
Nadmiar oleju w silniku
Jeśli po nieumiejętnej wymianie oleju jest go zbyt dużo, silnik przestaje prawidłowo działać. Nadmiar substancji może przedostać się w niepowołane miejsce i spowodować awarię.
Rozbiegany diesel – co robić w takiej sytuacji?
Przede wszystkim zadbaj o własne bezpieczeństwo. Polecane w sieci próby ręcznego odcięcia dopływu powietrza do silnika mogą skończyć się tragedią – poparzeniami, wybuchem lub wystrzeleniem elementów silnika. Zamiast tego:
1. Zatrzymaj się w bezpiecznym miejscu – jeśli akurat pojazd jest w ruchu.
2. Wyłącz silnik, wyciągając kluczyk.
3. Jeśli jednostka dalej pracuje, wysiądź z auta i oddal się na bezpieczną odległość.
4. Zadzwoń po służby i po lawetę – samochód nie nadaje się do użytku.
W teorii przez kilka sekund po rozpoczęciu awarii można próbować zdusić silnik. W aucie z manualną przekładnią wrzuć najwyższy bieg, wciśnij hamulec i gwałtowne puść sprzęgło. W ten sposób odcinasz dopływ powietrza i możesz uratować jednostkę napędową. Ryzykujesz jednak zniszczeniem sprzęgła, koła dwumasowego i skrzyni biegów, których wymiana może być droższa od naprawy lub swapu silnika.
Aby uniknąć takiej awarii, zadbaj o stan techniczny auta i zwracaj uwagę na:
– objawy zużycia turbiny – dymienie, niepokojące świszczenie, spadek mocy turbosprężarki,
– stan odmy i filtrów, które trzeba od czasu do czasu wymieniać,
– odpowiedni poziom oleju i jego regularne wymiany,
– łagodną jazdę aż do momentu rozgrzania jednostki,
– kulturę pracy silnika, wszelkie niepokojące dźwięki, drgania i dym.
W nowoczesnych silnikach wysokoprężnych przed rozbieganiem chroni również tzw. klapa gasząca, która po wyłączeniu stacyjki odcina dopływ powietrza. Jeśli jednak jest niesprawna lub zablokowana przez nagar, silnik wejdzie na maksymalne obroty.
Jak rozpoznać rozbiegany silnik diesla przed kupnem używanego auta?
Rozbiegany diesel wymaga gruntownego remontu. Uszkodzona jednostka nie nadaje się do dalszej eksploatacji. Jeśli jednak nie masz pewności, w jakim stanie jest silnik, skorzystaj z usług rzeczoznawcy samochodowego. Podpowie Ci, czy pojazd nadaje się do użytkowania, a jeśli nie – ile pieniędzy pochłoną naprawy.
Rozbiegany diesel – co to znaczy? Podsumowanie
Rozbiegany diesel to jedna z najgroźniejszych awarii, ale wbrew obiegowej opinii, w wielu przypadkach można ją powstrzymać, jeśli auto posiada manualną skrzynię biegów. Najskuteczniejszą metodą jest tzw. zduszenie silnika. Można jej także uniknąć – wystarczy dbanie o turbosprężarkę, regularne wymiany oleju i właściwy styl jazdy.
Chcesz zainwestować w używany samochód z silnikiem wysokoprężnym? Zainwestuj w sprawdzenie auta z Autotesto – sprawdź cennik i wybierz pakiet, który odpowiada Twoim potrzebom, a po maksymalnie 48 godzinach ciesz się nowym autem bez ukrytych wad!
