Co to jest sonda lambda? Mierzy zawartość tlenu w spalinach, pomagając sterownikowi silnika dobrać odpowiednią dawkę paliwa. Zobacz, jak ten czujnik wpływa na pracę silnika i katalizatora oraz po czym rozpoznać awarię.
Sonda lambda – co to jest? W skrócie
Pierwsza sonda lambda (regulacyjna) mierzy zawartość tlenu w spalinach. Znajduje się przed katalizatorem. Za nim może być umieszczona druga sonda (diagnostyczna). Objawy awarii pierwszej sondy to:
– wyraźny wzrost zużycia paliwa,
– spadek mocy i nierówna praca silnika,
– czarny dym wydobywający się z układu wydechowego.
Do czego służy sonda lambda w samochodzie?
Dane z sondy trafiają do sterownika silnika, który z uwzględnieniem wskazań innych czujników koryguje dawkę paliwa. Sprzyja to prawidłowej pracy silnika i pozwala katalizatorowi ograniczać emisję tlenku węgla, węglowodorów oraz tlenków azotu.
Ochrona katalizatora i niska emisja spalin – po co jest sonda lambda?
Przy zbyt bogatej mieszance niespalone paliwo może trafić do katalizatora, podnieść jego temperaturę i uszkodzić lub stopić wkład. Z kolei zbyt uboga mieszanka może zwiększać emisję szkodliwych tlenków azotu i utrudniać katalizatorowi ich redukcję. Przy znacznym zubożeniu może także wystąpić:
– wypadanie zapłonów,
– nierówna praca silnika,
– spadek mocy,
– a w ekstremalnych warunkach nawet wypalenie zaworów lub tłoków.
Zobacz też: Jak rozpoznać objawy awarii katalizatora?
Ile jest sond lambda w samochodzie?
W silnikach rzędowych (R3, R4) można znaleźć zazwyczaj 2 sondy, ale w silnikach układu V (V6, V8) ze względu na dwa osobne kolektory wydechowe mogą być 4 sondy (po dwie na każdy rząd cylindrów).
Jednym z pierwszych seryjnych samochodów z sondą lambda było Volvo 240/260 z 1976 roku. Od 1992 roku we wszystkich nowych europejskich autach z napędem benzynowym sonda lambda stała się obowiązkowym elementem wyposażenia.
Na przełomie XX i XXI wieku sondy lambda zaczęły pojawiać się również w silnikach Diesla. Ich sygnał może być wykorzystywany do sterowania procesem spalania, układem EGR i regeneracją filtra cząstek stałych (przeczytaj więcej, co to jest DPF).
Sondy diagnostyczne montowane za katalizatorem rozpowszechniły się wraz z rozwojem systemów diagnostycznych, najpierw w USA, później w Europie.
| Ciekawostka: W nowoczesnych silnikach benzynowych (oraz w dieslach) jako pierwsza sonda stosowana jest sonda szerokopasmowa, która nie działa tylko w trybie 0-1 (bogata/uboga), ale płynnie i bardzo precyzyjnie mierzy ciągły współczynnik lambda. |
Objawy uszkodzenia – po czym poznać, że czujnik wymaga wymiany?
Sonda lambda pracuje w trudnych warunkach. Jest narażona na wysokie temperatury i zanieczyszczenia. Z czasem zużywa się i ulega awarii. Jednym z możliwych sygnałów uszkodzenia sondy lambda jest świecąca kontrolka check engine.
Przeczytaj także: Kontrolki w samochodzie – sprawdź, co oznaczają!
Uszkodzona sonda regulacyjna może przekazywać błędne dane, na podstawie których sterownik niewłaściwie koryguje dawkę paliwa. To w konsekwencji doprowadza do:
– wzrostu zużycia paliwa – jeżeli sterownik błędnie rozpoznaje mieszankę jako zbyt ubogą, może zwiększyć dawkę paliwa, przez co do cylindrów trafia go więcej, niż wymaga tryb pracy silnika,
– spadku mocy silnika – spalanie jest mniej efektywne, co przekłada się na pogorszone osiągi,
– nierównej pracy silnika – obroty falują, pojawiają się drgania, szarpanie, problemy z przyspieszaniem,
– wydobywania się czarnego dymu z wydechu – zbyt bogata mieszanka doprowadza do niepełnego spalania, przez co z układu wydechowego wydostaje się widoczna w spalinach czarna sadza.
Natomiast awaria sondy diagnostycznej zazwyczaj powoduje zapisanie błędu dotyczącego kontroli katalizatora, ale niekoniecznie wpływa na pogorszenie pracy silnika.
Jeśli zauważysz któryś z objawów uszkodzonej sondy lambda, jak najszybciej przeprowadź diagnostykę komputerową. Zwłoka może doprowadzić do znacznie droższego w naprawie uszkodzenia katalizatora.
Sprawdź też: Co o samochodzie powie diagnostyka komputerowa?
Kupujesz auto używane? Sprawdź stan sondy lambda przed podpisaniem umowy
Wiesz już, do czego służy sonda lambda w samochodzie, co to jest i jakie są objawy jej uszkodzenia. Przed decyzją o kupnie koniecznie przeprowadź jazdę próbną i diagnostykę komputerową. To pozwoli Ci ocenić stan sondy lambda, katalizatora i innych podzespołów.
Wymaga to jednak pewnego doświadczenia. Jeśli nie masz czasu na przygotowania lub nie czujesz się pewnie w obszarze motoryzacji, mamy dla Ciebie rozwiązanie – wsparcie rzeczoznawcy samochodowego z Autotesto. Dzięki niemu:
– poznasz stan techniczny używanego pojazdu,
– dowiesz się, na co uważać w przypadku danego modelu,
– zyskasz solidne argumenty do negocjacji ceny,
– otrzymasz merytoryczną opinię, która pomoże Ci podjąć decyzję o zakupie.
Podłączenie komputera przez eksperta pozwala odczytać odchylenia w korektach paliwowych – jeśli odbiegają od normy, to jasny sygnał, że sonda lambda lub układ wtryskowy nie pracują prawidłowo.
Nasi specjaliści udadzą się z Tobą na oględziny lub zrobią to sami, a Ty otrzymasz rozbudowany raport na temat stanu technicznego auta. Zamów oględziny i ogranicz ryzyko zakupu samochodu wymagającego kosztownych napraw.
Zobacz, jak wygląda przykładowy raport z kontroli stanu technicznego pojazdu.
Sonda lambda – co to jest? Podsumowanie
Sonda lambda to czujnik, który bezpośrednio wpływa na prawidłowe działanie silnika. Oto najważniejsze informacje na jej temat:
– sonda lambda mierzy zawartość tlenu w spalinach, umożliwiając sterownikowi ocenę i korektę składu mieszanki paliwowo-powietrznej,
– sonda regulacyjna znajduje się przed katalizatorem, a sonda diagnostyczna – za nim,
– uszkodzenie sondy lambda może powodować nierówną pracę silnika, wzrost spalania i pojawienie się czarnego dymu z wydechu,
– uszkodzenie katalizatora spowodowane brakiem diagnostyki jest zazwyczaj znacznie droższe od wymiany samej sondy lambda.
Sprawdź ofertę Autotesto, zapoznaj się z cennikiem i ogranicz ryzyko dodatkowych wydatków wynikających z niesprawności sondy lambda oraz innych podzespołów w używanych samochodzie.
